Gdzie można przechowywać rzeczy w budynku? Zasady dla mieszkańców i zarządców

Składowanie materiałów w budynku wymaga czegoś więcej niż sprawdzenia, czy przedmiot mieści się obok drzwi albo samochodu. Znaczenie ma przeznaczenie danej przestrzeni, jej rola w ewakuacji, właściwości przechowywanych materiałów, dostęp do instalacji i urządzeń oraz rozwiązania przyjęte w projekcie budynku.

Dlatego nie każdą sytuację można ocenić jednym zdaniem. Materiały palne na klatce schodowej podlegają innym wymaganiom niż rzeczy znajdujące się w komórce lokatorskiej. Inaczej ocenia się także karton na drodze ewakuacyjnej, metalową szafę na stanowisku postojowym i wyposażenie ustawione w pomieszczeniu technicznym.

Podstawową zasadę wyznacza art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Właściciel budynku ma między innymi przestrzegać wymagań przeciwpożarowych, zapewnić możliwość ewakuacji oraz przygotować obiekt do prowadzenia działań ratowniczych. Odpowiedzialność za realizację tych obowiązków może, stosownie do zawartej umowy, przejąć zarządca lub użytkownik. Z kolei art. 5 ust. 2 i art. 61 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane wymagają użytkowania i utrzymywania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Co wynika wprost z przepisów, a co wymaga indywidualnej oceny?

W praktyce warto rozróżnić pięć rodzajów sytuacji:

• bezpośredni zakaz wynikający z przepisów, na przykład składowanie materiałów palnych na drodze komunikacji ogólnej służącej ewakuacji;
• wymaganie wynikające z dokumentacji obiektu, na przykład konieczność pozostawienia wolnej przestrzeni potrzebnej do działania wentylacji pożarowej;
• zasadę przyjętą przez wspólnotę, spółdzielnię lub zarządcę, na przykład całkowity zakaz pozostawiania przedmiotów na korytarzach;
• rekomendację poprawiającą bezpieczeństwo, nawet gdy nie potwierdzono bezpośredniego naruszenia konkretnego przepisu;
• przypadek wymagający weryfikacji, gdy potrzebne są pomiary, obliczenia albo analiza projektu budowlanego, projektu urządzeń przeciwpożarowych, scenariusza pożarowego lub instrukcji bezpieczeństwa pożarowego.

Takie rozróżnienie chroni przed dwoma błędami. Pierwszym jest uznawanie każdego przedmiotu za automatyczne naruszenie przepisów. Drugim – przyjmowanie, że jeśli zachowano trochę wolnego miejsca, wolno przechowywać wszystko. Bezpieczeństwo pożarowe budynku zależy od kilku warunków działających jednocześnie.

Dlaczego sposób przechowywania rzeczy ma znaczenie?

Przedmioty pozostawiane w częściach wspólnych mogą wpływać na bezpieczeństwo na kilka sposobów. Mogą zawężać drogę przemieszczania się, przewrócić się, utrudnić orientację w zadymieniu albo ograniczyć dojście do gaśnicy, hydrantu wewnętrznego czy wyłącznika prądu. Jeżeli są palne, zwiększają ilość energii, która może zostać uwolniona podczas pożaru, a część z nich wytwarza gęsty i szkodliwy dym.

W garażu lub pomieszczeniu technicznym znaczenie ma również wpływ na urządzenia i instalacje. Regał ustawiony pod punktem wyciągowym, kartony przy rozdzielnicy albo rzeczy złożone przed centralą systemu przeciwpożarowego mogą utrudnić obsługę, przegląd, odłączenie instalacji lub działania ratowniczo-gaśnicze.

Nie zawsze zagrożenie wynika więc z samego zapalenia się danego przedmiotu. Czasem ważniejsza jest jego lokalizacja, niestabilność, sposób mocowania lub to, że blokuje miejsce potrzebne do otwarcia szafki hydrantowej i rozwinięcia węża.

Drogi ewakuacyjne w budynku muszą pozostać bezpieczne

Droga ewakuacyjna prowadzi od wyjścia z pomieszczenia do wyjścia na zewnątrz budynku albo do innej strefy pożarowej. Może obejmować korytarze, hole, klatki schodowe, spoczniki i inne przestrzenie komunikacji ogólnej służące ewakuacji. Nie należy utożsamiać jej z przejściem ewakuacyjnym, które przebiega w obrębie pomieszczenia, ani z dojściem ewakuacyjnym, którego długość mierzy się od wyjścia z pomieszczenia do bezpiecznego wyjścia określonego w przepisach.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. zabronione jest składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji. Ten sam przepis zabrania umieszczania na nich przedmiotów w sposób zmniejszający szerokość albo wysokość poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych.

Minimalna szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej nie jest jedną stałą wartością dla każdego budynku. Zgodnie z § 242 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oblicza się ją w zależności od liczby osób, przy czym zasadniczo nie może być mniejsza niż 1,4 m. Dopuszczalne jest zmniejszenie jej do 1,2 m, jeżeli droga służy do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. W konkretnym obiekcie trzeba jednak uwzględnić projekt, rzeczywistą liczbę użytkowników oraz inne wymagania dotyczące schodów, spoczników i drzwi.

Nie oznacza to, że po zmierzeniu wolnej szerokości można ustawić dowolny przedmiot. Jeżeli przedmiot jest materiałem palnym i znajduje się na drodze komunikacji ogólnej służącej ewakuacji, zastosowanie ma pierwsza część § 4 ust. 1 pkt 11. Ponadto przedmiot może się przewrócić, zostać przesunięty podczas ucieczki albo utrudnić ruch osobie z ograniczoną sprawnością. Drogi ewakuacyjne w budynku powinny być utrzymywane tak, aby można było wykorzystać je bezpiecznie i niezwłocznie.

Rower, hulajnoga i wózek dziecięcy na klatce schodowej

Czy rower może stać na klatce schodowej?

Rower na klatce schodowej nie jest wyłącznie kawałkiem metalu. Opony, siodełko, chwyty, przewody i inne elementy z tworzyw sztucznych są palne, a podczas spalania mogą zwiększać zadymienie. Komenda Główna PSP wskazuje, że pozostawienie roweru na drodze komunikacji ogólnej lub w przestrzeni klatki schodowej może utrudniać ewakuację oraz prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych.

Rower może również:

• zmniejszać użyteczną szerokość drogi;
• przewrócić się albo zmienić położenie po potrąceniu;
• zaczepiać kierownicą lub pedałem o odzież;
• utrudniać poruszanie się w dymie, gdy widoczność jest ograniczona;
• blokować balustradę, drzwi albo dostęp do wyposażenia przeciwpożarowego;
• utrudniać przemieszczanie noszy, sprzętu ratowniczego i węży pożarniczych.

Ocena powinna odnosić się do rzeczywistej lokalizacji roweru. Nie każda wnęka w pobliżu klatki jest automatycznie drogą ewakuacyjną, ale przestrzeń poza wyznaczoną trasą również nie staje się z tego powodu legalną rowerownią. Trzeba sprawdzić jej przeznaczenie, dokumentację i regulamin budynku.

Wózek dziecięcy na klatce schodowej

Wózek dziecięcy na klatce schodowej może być szczególnie kłopotliwy ze względu na szerokość, ruchome koła i znaczną ilość tkanin oraz tworzyw sztucznych. Nawet złożony może rozsunąć się lub zostać przesunięty. Podobnie należy oceniać chodziki, foteliki dziecięce, sanki i inne wyposażenie pozostawiane w korytarzu ze względów praktycznych.

Wygoda użytkownika nie znosi wymagań ochrony przeciwpożarowej. Jeżeli wózek stoi na drodze komunikacji ogólnej służącej ewakuacji i zawiera materiały palne albo zmniejsza wymagane wymiary, powinien zostać przeniesiony. Dodatkowy zakaz może także wynikać z regulaminu wspólnoty lub spółdzielni.

Hulajnogi i rowery elektryczne

Sprawny akumulator litowo-jonowy, używany zgodnie z instrukcją producenta, nie powinien być opisywany jako bezpośrednie zagrożenie tylko dlatego, że znajduje się w urządzeniu. Ryzyko rośnie jednak w przypadku uszkodzenia mechanicznego, przegrzania, zalania, niewłaściwej naprawy albo ładowania przy użyciu nieodpowiedniej ładowarki.

Uszkodzenie ogniwa może doprowadzić do gwałtownego wzrostu temperatury, emisji palnych i toksycznych gazów oraz trudnego do opanowania pożaru. Komenda Główna PSP zwraca uwagę, że przepisy nie określają wprost wszystkich warunków magazynowania akumulatorów litowo-jonowych, ale niedopuszczalne jest użytkowanie i składowanie akumulatorów niesprawnych technicznie. Należy przestrzegać zaleceń producenta i prawidłowo przekazywać zużyte lub uszkodzone baterie do utylizacji.

Nie należy ładować hulajnogi ani roweru elektrycznego na drodze ewakuacyjnej. Urządzenia nie powinny być ładowane przypadkową ładowarką, w miejscu narażonym na uszkodzenie ani pozostawiane bez kontroli przez długi czas. Jeżeli bateria puchnie, nadmiernie się nagrzewa, wydaje nietypowy zapach, syczy albo została mocno uderzona, urządzenie trzeba wyłączyć, odłączyć od ładowania, odsunąć od materiałów palnych, jeśli można to zrobić bezpiecznie, i postępować zgodnie z instrukcją producenta. W razie dymu lub ognia należy opuścić miejsce i zadzwonić pod numer alarmowy 112.

Gdzie przechowywać rowery, hulajnogi i wózki?

Bezpieczniejszym wyborem są rowerownie, wózkownie, miejsca wyznaczone przez zarządcę, zewnętrzne stojaki lub zamykane wiaty, a także wnętrze lokalu. Możliwa bywa również prywatna komórka lokatorska, jeżeli jej przeznaczenie, lokalizacja i zasady użytkowania na to pozwalają. Sam fakt, że pomieszczenie potocznie nazywa się komórką, nie zwalnia z obowiązku utrzymania przejść i dostępu do instalacji.

Szafki, donice, wycieraczki i dekoracje przed mieszkaniem

Szafka na buty, duża donica lub dekoracja sezonowa może zawężać korytarz, utrudniać otwarcie drzwi i zwiększać ilość materiałów palnych. Roślina ustawiona na stopniu lub spoczniku stwarza także ryzyko potknięcia, zwłaszcza przy ograniczonej widoczności. Woda z podlewania może dodatkowo powodować poślizg.

Nie każdy drobny element przed mieszkaniem jest w każdej sytuacji objęty identycznym zakazem. Znaczenie mają: położenie względem drogi ewakuacyjnej, palność, wymiary, stabilność, sposób zamocowania oraz regulamin części wspólnych. Niewielka, płaska wycieraczka nie powinna być automatycznie oceniana tak samo jak drewniana szafka. Jeżeli jednak może się podwinąć, przesuwać albo utrudniać ruch, zarządca może zasadnie wymagać jej usunięcia.

Praktyczna zasada jest prosta: korytarz, klatka schodowa i spocznik nie powinny pełnić funkcji prywatnego przedłużenia mieszkania. Im większy, bardziej palny i mniej stabilny przedmiot, tym trudniej uzasadnić pozostawienie go w części wspólnej.

Przechowywanie rzeczy w garażu podziemnym

Garaż służy przede wszystkim do parkowania pojazdów

Zgodnie z § 102 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych garaż jest przestrzenią przeznaczoną do przechowywania i bieżącej, niezawodowej obsługi samochodów osobowych. Nie jest więc z założenia magazynem na meble, sprzęt sportowy, odpady remontowe i rzeczy sezonowe.

Nie oznacza to, że każdy pojedynczy przedmiot na każdym stanowisku postojowym jest automatycznie zakazany przez jeden przepis. Trzeba ocenić przeznaczenie miejsca, dokumentację projektową, regulamin garażu, wpływ na warunki ewakuacji, dostęp do urządzeń oraz przyjęte rozwiązania ochrony przeciwpożarowej. Własność albo wyłączne prawo do korzystania ze stanowiska nie daje prawa do użytkowania go w sposób sprzeczny z przeznaczeniem obiektu.

Co najczęściej trafia na stanowiska postojowe?

Podczas obchodów budynków wielorodzinnych spotyka się między innymi:

• opakowania kartonowe, torby materiałowe i plastikowe;
• pojemniki z tworzyw sztucznych, drewniane szafy i regały;
• stoły, krzesła, stoliki, kanapy i materace;
• foteliki dziecięce, wykładziny i tekstylia;
• farby, lakiery, rozpuszczalniki, aerozole i środki techniczne;
• palety, materiały budowlane oraz odpady remontowe;
• opony, części samochodowe i akcesoria;
• roślinność, sprzęt turystyczny i sportowy;
• ozdoby, bagaże oraz inne rzeczy sezonowe.

Takie przedmioty bywają ustawiane za samochodem, pod ścianą, między słupem a stanowiskiem albo wzdłuż dróg komunikacyjnych. To, że nie wystają poza linię stanowiska, nie rozstrzyga jeszcze o ich dopuszczalności.

Dodatkowe materiały palne a gęstość obciążenia ogniowego

Gęstość obciążenia ogniowego opisuje ilość energii cieplnej, która może powstać podczas spalania materiałów palnych, w odniesieniu do powierzchni strefy pożarowej albo pomieszczenia. Dodatkowe kartony, meble, tekstylia, opony i tworzywa zwiększają jej rzeczywistą wartość.

Nie należy jednak bez obliczeń pisać, że projektowa gęstość obciążenia ogniowego została przekroczona. Prawidłowy wniosek brzmi: dodatkowe materiały palne zwiększają rzeczywistą gęstość obciążenia ogniowego i mogą prowadzić do przekroczenia założeń przyjętych w dokumentacji. Ocena konkretnego garażu wymaga analizy rodzaju i ilości materiałów, powierzchni strefy oraz dokumentacji projektowej.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych w § 275 ust. 1 nakazuje przyjmować klasę odporności pożarowej garażu jak dla budynku PM o gęstości obciążenia ogniowego do 500 MJ/m², przy spełnieniu określonych warunków. Przepis ten nie powinien być upraszczany do stwierdzenia, że każda strefa garażowa ma identyczną, zmierzoną wartość albo że sama liczba 500 MJ/m² rozstrzyga każdą sprawę magazynowania. Pokazuje jednak, że ilość materiałów palnych jest elementem projektowej oceny garażu.

Dodatkowe paliwo pożaru może zwiększać temperaturę, ilość dymu oraz dynamikę rozwoju zdarzenia. Może też pogarszać warunki ewakuacji, utrudniać dotarcie do źródła pożaru i wydłużać działania gaśnicze.

Przedmioty przy wentylacji, oddymianiu i urządzeniach

Szczególnej uwagi wymagają przedmioty ustawione:

• pod klapami albo punktami wyciągowymi instalacji oddymiającej;
• przy nawiewach i wyciągach wentylacji;
• przed hydrantami wewnętrznymi i gaśnicami;
• przy drzwiach lub bramach przeciwpożarowych;
• na drogach komunikacyjnych garażu;
• przy rozdzielnicach, centralach i urządzeniach sterujących;
• przy przejazdach, wyjściach i wejściach do klatek schodowych.

Instalacja wentylacji oddymiającej ma usuwać dym z określoną intensywnością i współpracować z dopływem powietrza uzupełniającego. Jej działanie jest projektowane dla określonej geometrii i scenariusza pożarowego. Wysoki regał, zamknięty boks, maskownica albo sterta przedmiotów w obszarze wyciągu może zmieniać przepływ powietrza i dymu. Nie każda rzecz ustawiona pod stropem automatycznie unieruchomi system, ale jej wpływ powinien zostać oceniony na podstawie projektu urządzenia, scenariusza pożarowego i dokumentacji technicznej.

• 4 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia MSWiA zabrania uniemożliwiania lub ograniczania dostępu między innymi do gaśnic, urządzeń przeciwpożarowych, urządzeń sterujących instalacjami wpływającymi na bezpieczeństwo, wyjść ewakuacyjnych, wyłączników i tablic rozdzielczych. Przedmiot nie musi stać bezpośrednio przed urządzeniem. Naruszeniem może być także zablokowanie drogi dojścia lub pozostawienie zbyt małej przestrzeni do otwarcia, uruchomienia i obsługi.

Metalowe szafy, boksy i zabudowy garażowe

Metalowa konstrukcja nie powoduje, że znajdujące się wewnątrz kartony, tekstylia, opony lub tworzywa przestają być materiałami palnymi. Nie tworzy również sama z siebie wydzielonego pomieszczenia magazynowego ani odrębnej strefy pożarowej.

Komenda Główna PSP wskazuje, że garaże w większości nie były projektowane jako magazyny, a przeciwpożarowego wydzielenia pomieszczenia gospodarczego lub komórki nie zapewnia zwykła metalowa szafa. Zamknięta obudowa utrudnia ponadto kontrolę zawartości.

Przed ustawieniem szafy, wykonaniem boksu albo innej zabudowy należy sprawdzić:

• czy rozwiązanie przewidziano w dokumentacji projektowej;
• jakie jest formalne przeznaczenie danego miejsca;
• czy zarządca lub wspólnota dopuszczają taką zabudowę;
• czy jej montaż stanowi roboty wymagające dodatkowej procedury;
• czy nie ogranicza przejazdów, przejść ani wymaganych wymiarów stanowiska;
• czy nie utrudnia dostępu do instalacji i urządzeń;
• czy nie zmienia warunków pracy wentylacji bytowej lub pożarowej;
• czy zawartość nie zwiększa obciążenia ogniowego ponad przyjęte założenia;
• jakie ograniczenia zawierają instrukcja bezpieczeństwa pożarowego i regulamin garażu.

Maskownice na ażurowych boksach

Maskownice stosowane na ażurowych boksach nie muszą w każdym garażu wywoływać identycznego skutku. Mogą jednak zmieniać warunki przepływu powietrza, ograniczać widoczność wnętrza boksu i utrudniać ratownikom szybki dostęp do przechowywanych przedmiotów.

System wentylacji garażu jest projektowany do działania w określonych warunkach, zgodnie z przyjętym scenariuszem pożarowym. Zabudowanie ażurowej powierzchni może zmienić wcześniej przyjęty przepływ powietrza i sposób rozchodzenia się dymu. Dlatego maskownic nie należy akceptować wyłącznie na podstawie wyglądu albo informacji, że wykonano je z materiału trudno zapalnego. Ostateczna ocena wymaga odniesienia do projektu garażu i dokumentacji systemu.

Opony w garażu podziemnym

Opony stanowią znaczną ilość materiału palnego. W razie pożaru mogą palić się intensywnie, wydzielać dużo gęstego i szkodliwego dymu, podnosić temperaturę i utrudniać opanowanie zdarzenia. Komplet kilku opon ma inny wpływ niż pojedyncze drobne akcesorium, a wiele kompletów zgromadzonych w jednym miejscu tworzy już wyraźne dodatkowe obciążenie ogniowe.

Trzeba odróżnić opony zamontowane w pojeździe, które są elementem normalnego sposobu użytkowania garażu, od zapasowych kompletów składowanych na posadzce, regale albo w boksie. Przechowywanie opon na stanowisku postojowym należy ocenić z uwzględnieniem projektu, regulaminu oraz wpływu na urządzenia i warunki ewakuacji.

Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest profesjonalna przechowalnia opon, wydzielone pomieszczenie przeznaczone do magazynowania albo inne miejsce zaakceptowane przez zarządcę i zgodne z dokumentacją obiektu. Nie należy ustawiać opon przy hydrantach, rozdzielnicach, drzwiach przeciwpożarowych, wyjściach ani pod punktami wyciągowymi instalacji oddymiającej.

Pomieszczenia techniczne nie są podręcznymi magazynami

Rozdzielnia elektryczna, pomieszczenie teletechniczne, hydrofornia, węzeł cieplny, maszynownia, wentylatornia, pomieszczenie separatora, transformatora albo urządzeń przeciwpożarowych mają określone funkcje techniczne. Podobnie szyby i przestrzenie instalacyjne służą prowadzeniu instalacji, kontroli i obsłudze, a nie przypadkowemu składowaniu.

• 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia MSWiA wprost zabrania składowania materiałów palnych w pomieszczeniach technicznych. Niezależnie od tego użytkowanie pomieszczenia niezgodnie z przeznaczeniem może naruszać zasady prawidłowego użytkowania obiektu.

Do typowych nieprawidłowości należą kartony, meble, środki czystości, farby, ciecze palne, narzędzia, materiały remontowe, dokumenty, ozdoby sezonowe i wyposażenie administracji pozostawione w takich pomieszczeniach. Powodują one kilka problemów jednocześnie:

• zwiększają ilość materiałów palnych w pobliżu instalacji;
• mogą przyspieszać rozwój pożaru i zwiększać zadymienie;
• utrudniają wejście w razie awarii;
• ograniczają możliwość przeglądu i konserwacji;
• mogą utrudniać odłączenie instalacji;
• pogarszają warunki działania służb technicznych i ratowniczych.

Należy usunąć z pomieszczeń technicznych materiały palne i wyposażenie niezwiązane z ich funkcją oraz zapewnić stały dostęp do urządzeń. Jeżeli nie wiadomo, czy dane wyposażenie jest elementem obsługi technicznej budynku, warto sprawdzić wykaz wyposażenia, instrukcję użytkowania i dokumentację pomieszczenia.

Dostęp do gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych

Stały i nieograniczony dostęp powinien być zapewniony między innymi do:

• gaśnic i hydrantów wewnętrznych;
• ręcznych ostrzegaczy pożarowych;
• przeciwpożarowych wyłączników prądu;
• rozdzielnic, zaworów i urządzeń sterujących;
• central systemów przeciwpożarowych;
• drzwi i bram przeciwpożarowych;
• wyjść ewakuacyjnych;
• urządzeń oddymiających i elementów ich sterowania.

Gaśnica nie jest urządzeniem przeciwpożarowym w rozumieniu definicji z rozporządzenia, mimo że stanowi podstawowe wyposażenie gaśnicze. Hydrant wewnętrzny, urządzenie oddymiające, przeciwpożarowy wyłącznik prądu oraz sterowane drzwi przeciwpożarowe są natomiast zaliczane do urządzeń przeciwpożarowych.

Dostęp oznacza więcej niż widoczność znaku. Trzeba móc podejść do urządzenia, otworzyć szafkę, rozwinąć wąż, użyć gaśnicy lub przełącznika i wykonać niezbędne czynności. Stolik ustawiony pół metra obok hydrantu może nadal uniemożliwiać pełne otwarcie drzwi szafki. Paleta stojąca przed rozdzielnicą może pozostawiać wąską szczelinę, ale nie zapewniać miejsca do bezpiecznej obsługi.

Materiały szczególnie niebezpieczne

Rozporządzenie MSWiA posługuje się pojęciem materiałów niebezpiecznych pożarowo. Obejmuje ono między innymi gazy palne, ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 55°C, materiały wybuchowe i pirotechniczne, substancje podatne na samozapalenie oraz inne materiały, których sposób składowania może spowodować pożar.

Nie należy używać zamiennie pojęć „materiał palny” i „ciecz palna”. Karton jest materiałem palnym, ale nie cieczą palną. Farba może być cieczą palną albo produktem o innych właściwościach – rozstrzyga karta charakterystyki i oznakowanie producenta.

Ciecze palne, paliwa, farby i aerozole

Warunki przechowywania zależą od temperatury zapłonu, ilości, rodzaju pomieszczenia i jego przeznaczenia. W garażach o powierzchni powyżej 100 m² § 8 ust. 2 rozporządzenia MSWiA dopuszcza przechowywanie cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 100°C tylko wtedy, gdy są niezbędne przy eksploatacji pojazdu i znajdują się w jednostkowych opakowaniach stosowanych w handlu detalicznym. Niedopuszczalne jest przelewanie paliwa i napełnianie nim zbiorników pojazdów w garażu. Ciecze powinny znajdować się w szczelnie zamkniętych naczyniach metalowych albo innych dopuszczonych do tego celu.

Dla mniejszych garaży oraz stref zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi przepisy przewidują odmienne limity i warunki. Nie wolno przenosić jednej wartości na wszystkie piwnice, mieszkania, komórki i magazyny. Przed oceną trzeba znać rodzaj pomieszczenia, jego powierzchnię, lokalizację oraz właściwości produktu.

Butle z gazem i środki pirotechniczne

• 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia MSWiA zabrania przechowywania pełnych, niepełnych i opróżnionych butli przeznaczonych do gazów palnych na nieużytkowych poddaszach, strychach oraz w piwnicach. Ponadto § 7 ust. 2 zabrania przechowywania materiałów niebezpiecznych pożarowo między innymi w pomieszczeniach piwnicznych, na klatkach schodowych i korytarzach oraz w innych pomieszczeniach ogólnie dostępnych.

Nie każda kondygnacja podziemna jest potocznie i prawnie tym samym co piwnica, a garaż podziemny podlega także wymaganiom właściwym dla garaży. Dlatego konkretnego przypadku nie należy rozstrzygać na podstawie samego słowa „podziemny”. Trzeba ustalić rodzaj pomieszczenia i zastosować właściwy przepis.

Środków pirotechnicznych nie powinno się przechowywać w przypadkowych częściach wspólnych, garażach ani komórkach bez weryfikacji wymagań dla danego rodzaju i ilości wyrobów. Dotyczy to również pojemników ciśnieniowych i aerozoli narażonych na nagrzewanie.

Akumulatory i uszkodzone urządzenia

Sprawne akumulatory należy przechowywać i ładować zgodnie z instrukcją producenta. Urządzenia uszkodzone, zalane, zdeformowane lub nadmiernie nagrzewające się wymagają wycofania z użytkowania i bezpiecznego przekazania do właściwego punktu. Nie powinny trafiać do zwykłego pojemnika na odpady ani pozostawać na klatce schodowej, w korytarzu lub przy innych materiałach palnych.

Papier, tekstylia i odpady

Duże ilości papieru, kartonów i tekstyliów nie są obojętne tylko dlatego, że pojedynczy przedmiot wydaje się niegroźny. Materiały te zwiększają ilość paliwa, mogą przyspieszyć rozwój pożaru i wytwarzać dużo dymu. Odpady remontowe mogą dodatkowo zawierać produkty o nieznanym składzie. Powinny być systematycznie usuwane do miejsc do tego przeznaczonych.

Gdzie mieszkańcy mogą przechowywać rzeczy?

Alternatywą może być również wynajęty magazyn samoobsługowy albo specjalnie zorganizowane przez wspólnotę pomieszczenie gospodarcze. Samo wskazanie miejsca do przechowywania nie wystarcza. Również w rowerowni, komórce czy magazynie należy zachować porządek, nie blokować przejść, wentylacji, drzwi i urządzeń oraz przestrzegać ograniczeń wynikających z dokumentacji obiektu.

Obowiązki zarządcy budynku w praktyce

Ochrona przeciwpożarowa we wspólnocie mieszkaniowej wymaga działań organizacyjnych, a nie tylko jednorazowej informacji na tablicy ogłoszeń. Administrator lub zarządca powinien:

• regularnie prowadzić obchody części wspólnych, garaży i pomieszczeń technicznych;
• dokumentować lokalizację, rodzaj i skalę stwierdzonych nieprawidłowości;
• odróżniać bezpośrednie naruszenie przepisu od sprawy wymagającej analizy projektu;
• sprawdzać projekt budowlany i techniczny, instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, scenariusz pożarowy oraz dokumentację urządzeń;
• informować mieszkańców prostym językiem, dlaczego dany przedmiot powinien zostać usunięty;
• stosować czytelne komunikaty i oznakowanie, bez powoływania nieistniejących zakazów;
• wskazywać bezpieczniejsze miejsca, takie jak rowerownia, wózkownia lub przechowalnia opon;
• wyznaczać rozsądny sposób usunięcia przedmiotów zgodnie z regulaminem i obowiązującą procedurą;
• kontrolować wykonanie zaleceń i powtarzające się problemy;
• ujmować zasady składowania w regulaminie części wspólnych i garażu;
• konsultować nietypowe boksy, szafy i maskownice z osobą posiadającą odpowiednią wiedzę, a gdy potrzeba – także uprawnienia;
• nie wydawać zgody na zabudowę tylko dlatego, że wykonano ją z metalu.

Zarządca nie powinien dowolnie wyrzucać cudzych przedmiotów. Sposób postępowania musi uwzględniać prawo własności, regulamin, wcześniejsze wezwanie, oznaczenie rzeczy i przyjętą procedurę. W sprawach spornych zasadne może być skonsultowanie trybu z obsługą prawną.

Fakty i mity

Mit 1: „Rower nie jest materiałem palnym, więc może stać na klatce”

Fakt: rower ma palne elementy, może się przewrócić i utrudnić ruch. Jego ocena zależy także od tego, czy znajduje się na drodze komunikacji ogólnej służącej ewakuacji. Sam metalowy stelaż nie przesądza o dopuszczalności.

Mit 2: „Jeżeli zostaje wystarczająco dużo miejsca, można ustawić dowolny przedmiot”

Fakt: zachowanie wymaganej szerokości jest tylko jednym z warunków. Osobno obowiązuje zakaz składowania materiałów palnych na drogach służących ewakuacji. Znaczenie mają też stabilność, przeznaczenie przestrzeni i dostęp do urządzeń.

Mit 3: „Metalowa szafa rozwiązuje problem materiałów palnych”

Fakt: niepalna obudowa nie zmienia właściwości zawartości i nie tworzy automatycznie wydzielonego magazynu. Szafę trzeba ocenić w odniesieniu do dokumentacji garażu, wentylacji, dostępu i przeznaczenia miejsca.

Mit 4: „Na własnym miejscu postojowym można przechowywać wszystko”

Fakt: prawo do korzystania ze stanowiska nie znosi wymagań dotyczących użytkowania garażu zgodnie z przeznaczeniem ani zasad ochrony przeciwpożarowej. Regulamin i dokumentacja mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia.

Mit 5: „Kartony są niegroźne, jeśli jest ich niewiele”

Fakt: pojedynczy karton ma mniejszy wpływ niż ich sterta, ale nadal jest materiałem palnym. Na drodze ewakuacyjnej podlega bezpośredniemu zakazowi, a w garażu lub pomieszczeniu technicznym znaczenie ma lokalizacja i ilość.

Mit 6: „Zakaz wynika wyłącznie z regulaminu wspólnoty”

Fakt: część ograniczeń wynika bezpośrednio z przepisów, na przykład zakaz składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji. Regulamin może porządkować zasady i być bardziej rygorystyczny w granicach prawa.

Mit 7: „Jeżeli przedmiot stoi od wielu lat, oznacza to, że jest dopuszczony”

Fakt: brak wcześniejszej reakcji nie stanowi potwierdzenia zgodności. Warunki użytkowania mogą się zmieniać, a wcześniejszy obchód mógł nie obejmować danego miejsca.

Mit 8: „Donica lub szafka nie przeszkadza, bo mieszkańcy znają układ klatki”

Fakt: podczas pożaru widoczność może być ograniczona, a mieszkańcy mogą działać pod wpływem stresu. Z klatki korzystają również goście, osoby starsze, dzieci i ratownicy. Znajomość budynku nie usuwa przeszkody.

Mit 9: „Wystarczy przesunąć przedmiot obok hydrantu”

Fakt: trzeba zapewnić nie tylko widoczność hydrantu, lecz także dojście, otwarcie szafki, rozwinięcie węża i obsługę. Przedmiot ustawiony obok nadal może ograniczać przestrzeń potrzebną do użycia urządzenia.

Lista kontrolna dla mieszkańca

Zanim pozostawisz przedmiot poza mieszkaniem, sprawdź:

• czy miejsce jest rzeczywiście przeznaczone do przechowywania;
• czy przedmiot nie znajduje się na drodze ewakuacyjnej;
• czy nie zawęża przejścia, nie blokuje drzwi i nie może się przewrócić;
• czy nie zawiera materiałów palnych lub niebezpiecznych pożarowo;
• czy nie ogranicza dostępu do gaśnicy, hydrantu, rozdzielnicy lub wyjścia;
• czy nie znajduje się przy nawiewie, wyciągu albo urządzeniu oddymiającym;
• czy jego przechowywanie jest zgodne z regulaminem i dokumentacją budynku;
• czy istnieje bezpieczniejsze miejsce, np. rowerownia, wózkownia lub komórka.

Lista kontrolna dla administratora

Podczas obchodu budynku sprawdź:

• drożność klatek schodowych, korytarzy, holi i wyjść;
• materiały palne oraz niestabilne przedmioty na drogach ewakuacyjnych;
• dostęp do gaśnic, hydrantów, central, wyłączników i zaworów;
• składowanie na stanowiskach postojowych i drogach garażu;
• przedmioty pod punktami wyciągowymi oraz przy nawiewach;
• zawartość pomieszczeń technicznych i dostęp serwisowy;
• boksy, szafy i maskownice wykonane bez potwierdzenia w dokumentacji;
• opony, ciecze palne, butle, aerozole i uszkodzone akumulatory;
• wykonanie wcześniejszych zaleceń i powtarzające się lokalizacje;
• potrzebę aktualizacji komunikatów, regulaminu lub instrukcji.

Najczęściej zadawane pytania – FAQ

1. Czy rower może stać na klatce schodowej?

Jeżeli stoi na drodze komunikacji ogólnej służącej ewakuacji, jego palne elementy oraz możliwość utrudnienia ruchu przemawiają za usunięciem. Trzeba też uwzględnić regulamin i przeznaczenie przestrzeni. Bezpieczniejsza jest rowerownia, lokal albo wyznaczony stojak.

2. Czy wózek dziecięcy można zostawiać na korytarzu?

Nie powinien znajdować się na drodze ewakuacyjnej ani ograniczać przejścia. Wózek zawiera tkaniny i tworzywa, może się przemieścić lub rozłożyć. Najlepszym miejscem jest wózkownia, lokal lub przestrzeń wyznaczona przez zarządcę.

3. Czy szafka na buty przed mieszkaniem jest dozwolona?

Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego układu budynku. Jeżeli szafka jest palna i znajduje się na drodze służącej ewakuacji, występuje bezpośredni problem. Znaczenie mają też wymiary, stabilność i regulamin części wspólnych.

4. Czy można trzymać opony na miejscu postojowym?

Opony zwiększają rzeczywiste obciążenie ogniowe i podczas pożaru intensywnie dymią. Dopuszczalność zależy od dokumentacji, regulaminu, liczby opon i lokalizacji. Bezpieczniejsza jest profesjonalna przechowalnia lub wydzielony magazyn.

5. Czy w garażu można ustawić metalową szafę?

Nie należy uznawać jej za automatycznie dopuszczalną. Metalowa obudowa nie tworzy strefy pożarowej i nie zmienia palności zawartości. Należy sprawdzić projekt, zgodę zarządcy, wpływ na wentylację, urządzenia i przeznaczenie miejsca.

6. Czy można ładować hulajnogę elektryczną na klatce?

Nie. Droga ewakuacyjna nie jest miejscem do ładowania urządzeń. Ładowanie powinno odbywać się w miejscu zgodnym z instrukcją producenta, przy użyciu odpowiedniej ładowarki i z możliwością kontroli stanu urządzenia.

7. Czy komórka lokatorska może służyć do przechowywania wszystkich rzeczy?

Nie. Znaczenie mają jej przeznaczenie, lokalizacja, wydzielenie i dokumentacja. Nie wolno blokować przejść ani instalacji, a materiały niebezpieczne pożarowo podlegają szczególnym ograniczeniom.

8. Czy administrator może sam wyrzucić pozostawione przedmioty?

Nie powinien działać dowolnie. Należy stosować procedurę zgodną z regulaminem, przepisami i zasadami ochrony własności, zwykle obejmującą udokumentowanie stanu, wezwanie do usunięcia i określenie dalszego sposobu postępowania.

9. Czy donice i rośliny mogą stać na klatce schodowej?

Duża donica na drodze ewakuacyjnej może zawężać przejście, przewrócić się lub utrudnić ruch. Ziemia i roślina nie są jedynym kryterium; liczą się także lokalizacja, wymiary, stabilność i regulamin budynku.

10. Kto odpowiada za bezpieczeństwo pożarowe części wspólnych?

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej wskazuje obowiązki właściciela, przy czym odpowiedzialność za ich realizację może stosownie do umowy przejąć zarządca lub użytkownik. Mieszkańcy i inni użytkownicy również mają obowiązek korzystać z budynku w sposób, który nie tworzy zagrożenia.

Bezpieczne przechowywanie zaczyna się od właściwego miejsca

Części wspólne, drogi ewakuacyjne, garaże i pomieszczenia techniczne nie powinny być traktowane jako przypadkowa powierzchnia magazynowa. Bezpieczne przechowywanie wymaga wyboru miejsca rzeczywiście do tego przeznaczonego, zachowania przejść i dostępu do urządzeń oraz uwzględnienia dokumentacji konkretnego budynku.

Dla zarządcy najlepszym rozwiązaniem są regularne obchody, czytelne zasady i wskazanie mieszkańcom realnych alternatyw. Nietypowe boksy, zabudowy, maskownice i przypadki składowania przy instalacjach warto konsultować ze specjalistą ochrony przeciwpożarowej, a gdy sprawa dotyczy rozwiązań projektowych – również z osobą posiadającą właściwe uprawnienia.

W SklepFirePol dostępne są oznakowania, instrukcje, gaśnice oraz inne wyposażenie wspierające organizację ochrony przeciwpożarowej. Sam zakup wyposażenia nie zastąpi jednak prawidłowego użytkowania obiektu, utrzymania dróg ewakuacyjnych i systematycznej kontroli stanu bezpieczeństwa.

Podstawy prawne i źródła

Stan prawny zweryfikowany na dzień 12 sierpnia 2026 r.

• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej – w szczególności art. 3 i art. 4.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – w szczególności § 2, § 4 ust. 1 pkt 8, 11-13 i 18, § 7 oraz § 8.
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – w szczególności § 102, § 242, § 270, § 275 i § 277.
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – w szczególności art. 5 ust. 2 i art. 61 pkt 1.
• Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej: „Metalowe szafy w garażach – czy są legalne?”.
• Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej: „Czy trzymanie rowerów na korytarzach lub klatkach schodowych jest dozwolone?”.
• Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej: „Czy można składować akumulatory litowo-jonowe w piwnicy budynku mieszkalnego?”.
• Materiały szkoleniowe udostępnione do opracowania: „Podstawowe wiadomości o budynkach”, „Ewakuacja”, „Urządzenia ppoż.”, „Instalacja wodociągowa ppoż.: hydranty” oraz „Podstawowe pojęcia dotyczące spalania, pożarów i wybuchów”.

Artykuł ma charakter ogólny. Ocena konkretnego przypadku może wymagać analizy projektu budowlanego i technicznego, dokumentacji urządzeń przeciwpożarowych, scenariusza pożarowego, instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz regulaminu danego obiektu.

Źródła online

• Ustawa o ochronie przeciwpożarowej – aktualny tekst ujednolicony
• Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. – tekst jednolity
• Warunki techniczne budynków – tekst jednolity
• Prawo budowlane – aktualny tekst ujednolicony
• KG PSP: metalowe szafy w garażach
• KG PSP: rowery na korytarzach i klatkach schodowych
• KG PSP: akumulatory litowo-jonowe